الحلواني ( مترجم : عبد الهادى مسعودى )
19
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى )
مقدّمهء مؤلّف به نام خداوند بخشندهء مهربان و با كمك از او ستايش خداى جهانيان را ، ستايشِ عارفان عالم ، و درود خدا بر محمّد مصطفى و خاندان پاكش عليهم السلام ، اما بعد ، من بسيارى از معاصران مشرك و كافر را ديده و شاهد بودهام - و پناه بر خداى سبحان كه از ميان مسلمانان كسى متغيّر گردد - كه چون نزد او از امير مؤمنان على بن أبى طالب وفرزندان معصوم و پيشوايش ياد شود ، متغيّر مىگردد و چون اندرزى نيكو يا حكمتى رسا ، يا عبارتى درخشان ، يا سخنى نمايان و يا نوشتهاى شيوا از امامان عليهم السلام برايش نقل كنى ، متغيّر شود و گويد : من و همتايان من آن را نشنيدهايم . من مىگويم : اگر به ديدهء انصاف بنگرى و از زورگويى و مخالفت كنارهگيرى ، خواهى دانست كه آنچه شنيدهاى ، اندكى از فراوان و نمى از يمى است ، اما تو بر شيوه مخالفان ايشان راه مىپويى كه بر معاندت و دشمنى آنان نشو و نما يافتهاند ، مانند عبد الملك بن مروان « 1 » و جز او از پيشينيان امويش . . . « 2 » پس چون سخنى حكيمانه شنيدى به امير مؤمنان عليه السلام منسوبش بدار . . . « 3 » كه او بدان سزاوارتر است و از گويندهاش اولى . تا آنجا كه كوچك و بزرگشان بر اين شيوه رشد يافت و ذكر آنان ، طرفه و خبر از ايشان اعجوبه گشت و مشهور است كه حسن بن ابى الحسن بصرى « 4 » چون از امير مؤمنان عليه السلام حديث نقل مىكرد ، از بيم بنى اميّه مىگفت : ابو زينب چنين و چنانمىگويد ، تا آنكه
--> ( 1 ) . ابو وليد ، عبد الملك بن مروان اموى ، پيش از به خلافت رسيدن از جويندگان دانش بود و چون به خلافت رسيد دگرگون شد . او بيستسال فرمانروايى كرد و در سال 86 هجرى قمرى مرد . ( 2 ) . نسخهء اين مقدّمه در اين دو جا ناخواناست . ( 3 ) . نسخهء اين مقدّمه در اين دو جا ناخواناست . ( 4 ) . حسن بصرى از محدّثان بزرگ قرن اوّل هجرى « طبقهء سوم راويان » و در گذشته به سال 110 است . ابن حجر ، محدّث و رجال شناسمشهور اهل سنّت او را فقيه و مورد اعتماد خوانده ولى تدليس و ارسال در روايات را هم به او نسبت داده است .